Het evenwicht verschuift: is Just-in-Case het antwoord op het coronavirus?

 

Hoewel de meeste bedrijven nooit exclusief voor een Just-in-Time of Just-in-Case strategie kozen, zorgt de coronacrisis wel voor een verandering in het evenwicht. Na jaren waarin Just-in-Time voorraadbeheer de voorkeur genoot, verschuift de aandacht nu naar Just-in-Case. Maar is dat de oplossing om deze crisis door te komen? Of zijn er meer manieren om te zorgen voor een betrouwbare supply chain en gezonde bedrijfsvoering in deze onzekere tijden? Een inventarisatie.

Just-In-Time vs Just-in-Case

In de loop der jaren is just-in-time voorraadbeheer verheven tot kunstvorm. Goed uitgevoerd betekent het geen of minimale voorraden, een sterke cashpositie en genoeg werkkapitaal waarmee de andere bedrijfsactiviteiten gefinancierd kunnen worden. Zolang er maar sprake is van goede onderlinge afstemming met leveranciers en leverbetrouwbaarheid, kunnen onderdelen en halffabricaten overal ter wereld vandaag komen. Maar zoals in de coronacrisis is gebleken, het is ook een extreem kwetsbaar model. Als er ook maar ergens in de keten een vertraging optreedt, komt het hele proces tot stilstand. Om dat risico te beperken, besluiten veel organisaties nu om grotere werkvoorraden aan te houden. Maar ook dat is in deze onzekere tijden niet een gegarandeerde oplossing. Want niet alleen wordt met Just-in-Case werkkapitaal opgesloten en komen magazijnen vol te liggen. Nu ook de vraagzijde heel volatiel blijkt, komt de supply chain aan beide zijden in de knel.

Is diversificatie dan de oplossing?

Hedendaagse supply chains zijn langer en complexer dan ooit tevoren, verspreid over meerdere landen en meerdere continenten. En al voor de coronacrisis werd duidelijk dat een verstoring grote impact heeft. De handelsoorlog tussen China en de VS, dreigende importtarieven voor de EU en de Brexit zetten de huidige situatie al flink onder druk. Menig producent oriënteerde zich daarom al op alternatieve leveranciers in Cambodja, Vietnam of de Filippijnen. Maar dat doet niets af aan de afstand. Daarnaast moesten die nieuwe leveranciers hun plek in een goed geoliede supply chain nog bewijzen. Het coronavirus sloeg vervolgens zo snel en zo hevig toe, dat het voor velen veel te laat was om nog op- of af te schalen. De supply chain kwam knarsend tot stilstand.

 Snel omschakelen

Voor veel bedrijven betekent het aantrekken van nieuwe leveranciers slechts een manier om de bedrijfsvoering gezond te houden. Om de continuïteit te garanderen en het hoofd boven water te houden, bouwden producenten in korte tijd hele delen van hun productielijnen en logistieke keten om. Zij geven op creatieve wijze invulling aan de verandering aan de vraagzijde. Van jenever naar desinfecterende gel (Hooghoudt) en van matrassen naar medische gezichtsmaskers (Auping). De lessen die hiermee geleerd zijn, maken de weg vrij voor innovaties en toenemende wendbaarheid in de logistieke keten.

Digitaal tenzij…

Ondertussen zoeken andere producenten hun heil in nog meer efficiency en digitalisering. Maar wel vanuit een andere invalshoek. Lag eerder de nadruk op efficiënter werken en het blootleggen van zwakke plekken, nu ligt het accent meer en meer op het inzetten van de data om kansen en risico’s in de hele keten in kaart te brengen. Missende data, geen real-time inzicht of een papieren vrachtbrief worden steeds minder geaccepteerd. De coronacrisis versterkt en versnelt zo de digitaliseringsslag die al in gang was gezet.

“Support your locals”

Niet alleen maakt de coronacrisis de kwetsbaarheid van de meeste logistieke ketens zichtbaar, ook blijkt nu dat de globalisering in sommige opzichten te ver is doorgeschoten. In de zoektocht naar goedkoper en sneller ontstonden excessen. Zo wordt fruit aan de ene kant geïmporteerd uit Zuid-Amerika om bij ons in de yoghurt terecht te komen, terwijl hetzelfde fruit, verbouwd in Zeeland, eindigt in Rusland. Zoals Robert Mulders al aangaf komen meer en meer producenten tot het besef dat het slimmer is bepaalde producten dichterbij huis af te nemen. Het kan dus geen kwaad om eens vanuit een ‘penny wise – pound foolish’ perspectief te kijken naar de supply chain.

Weerbaarheid voorop

Een productiemodel gebaseerd op lage kosten en minimale voorraad maakt het mogelijk om te concurreren op prijs. Een model waarbij op de lange termijn maar een winnaar overblijft. En heel lang was dat de status quo. Maar het coronavirus heeft aangetoond dat concurreren op betrouwbaarheid, weerbaarheid of aanpassingsvermogen toekomstbestendiger is. Er is geen voor de hand liggende oplossing. Het gaat om het vinden van de juiste balans tussen ruimer voorraadbeheer, toenemende digitalisering, een breder palet aan leveranciers, dichterbij huis met meer en andere afzetmogelijkheden.

Vanuit IDS staan we onze klanten bij om samen hun supply chain weerbaarder te maken, nu meer dan ooit. Neem contact op met Arno Spoek voor meer informatie.